Hệ thống học vấn, khoa cử và chọn lựa nhân tài thời xưa đã tuyển được không ít nhân tài ra làm quan giúp dân, giúp nước. Cụ Nguyễn Đình Tuân (1867-1941), quê ở Làng Sổ, Hiệp Hòa, Bắc Giang, là một người như vậy.
Cụ Nguyễn Đình Tuân sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo, nổi tiếng thông minh từ thuở nhỏ. Tài năng bẩm sinh cùng sự giáo dục nghiêm khắc theo khuôn phép đã tạo nên một nhân tài. Cụ đỗ đầu khoa thi Đình năm Tân Sửu (1901) tại Huế. Nhà Nguyễn không lấy Trạng nguyên. Vì vậy, người đời gọi Cụ là Ông Nghè Sổ.
Cụ Nguyễn Đình Tuân làm quan tới chức Tuần phủ Thái Nguyên. Đứng đầu một phương, Cụ luôn đau đáu tìm sinh kế cho người dân. Vùng đất Tân Cương ngày ấy đồi núi mênh mông, hoang vu rậm rạp, dân cư thưa thớt, chỉ có 11 hộ gia đình, phần lớn là người gốc Nam Định, Thái Bình, đi lính chào mào giải ngũ, ở đó khai khẩn kiếm kế sinh nhai.
Cụ Nguyễn Đình Tuân đã làm ba việc vào năm 1921. Thứ nhất, cho tiến hành thủ tục lập xã mới, đặt tên là Tân Cương. Thứ hai, lựa chọn cụ Vũ Văn Hiệt là tiên chỉ đầu tiên của xã Tân Cương. Thứ ba, giao cho cụ Vũ Văn Hiệt đi lên Phú Thọ để lấy giống chè về trồng.
Cây chè từ Phú Thọ đem về Tân Cương thì chất lượng khác hẳn, do điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng. Người gặp cây, cây gặp đất, kết duyên tạo nên hương vị riêng không nơi nào có được.
Cụ Vũ Văn Hiệt, còn gọi là cụ Đội Năm, vào năm 1925, đã tạo ra sản phẩm thương mại là Chè Con Hạc của Tân Cương, là sản phẩm trà thương mại đầu tiên của Việt Nam, giành nhiều Giải thưởng danh giá, xuất khẩu ra thị trường quốc tế.
Cụ Nguyễn Đình Tuân cho khởi công xây dựng Đình làng Tân Cương. Ở đó, Cụ tự tay viết tấm hoành phi đề 3 chữ lớn: ĐẠI THẮNG LỢI, và tự tay viết đôi câu đối treo 2 bên:
Thái Nguyên giàu đẹp muôn muôn thuở
Tân Cương cường thịnh vạn vạn niên
Tấm hoành phi, đôi câu đối và sinh kế Cụ Tuần phủ Thái Nguyên tạo ra cho dân đến nay qua 100 năm vẫn còn nguyên giá trị.
Đạo làm quan ngẫm ra thật đơn giản, giữa muôn việc chọn được đúng việc, giữa muôn người chọn được đúng người. Bởi vậy, các cụ ngày xưa vẫn có thời gian thưởng trà, nghe hát, làm thơ, uống rượu.
Thái Nguyên, Thủ đô gió ngàn Việt Bắc, được mệnh danh là “Đệ nhất danh trà”, sẽ phát triển một hệ sinh thái trà rực rỡ “trong hành trình tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của đất nước”.
Kinh tế trà.
Ngoại giao trà.
Văn hóa trà.
Trà là một phần quan trọng trong mọi mặt cuộc sống.
01/01/2025
